Klassieke invloeden in filmmuziek

In films wordt veel gebruik gemaakt van klassieke muziek. Op vorige pagina's heb je al kennis kunnen maken met componisten die filmmuziek hebben geschreven, of met muziek die een belangrijke rol speelt in films. Zo speelt de muziek van Rachmaninov in feite de hoofrol in de film Shine en componeerde Sjostakovitsj aan het begin van zijn carrière veel filmmuziek. De film Death in Venice gaat over Mahler, in The Pianist speelt de muziek van Chopin een belangrijke rol, in Platoon hoor je het 'Adagio for Strings' van Samuel Barber, in Death and the Maiden hoor je Schubert's strijkkwartet 'Der Tod und das Mädchen', Hilary and Jackie gaat over het leven van de celliste Jacqueline Du Pré, met het 'Celloconcert' van Elgar en in Out of Africa hoor je het Klarinetconcert van Mozart. In Silence of the Lambs wordt het begin van de 'Goldberg variaties' van Bach op een cruciaal moment in de film meesterlijk gebruikt als achtergrond.

Zie hieronder diverse voorbeelden, ook van muziek die geschreven is door 'echte' film componisten.

James Horner, componist van veel aangrijpende filmmuziek is helaas overleden. Hierbij een track van Apollo 13, een van zijn mooiste werken.

Zonder dat je het weet heb je waarschijnlijk al kennis gemaakt met klassieke muziek toen je heel klein was en naar tekenfilms keek. Een goed voorbeeld hiervan hoor je hier. Rossini Ouverture's (o.a. Willem Tell) in bewerking bij een tekenfilm. Rossini (1792 - 1868) was een Italiaanse componist. In een periode van twintig jaar (1810-1829) componeerde hij maar liefst 40 opera's.

Om er meteen maar goed in te komen...

Bernard Herrmann schreef de muziek bij bijna alle films van Hitchcock. Zonder de muziek zou dit een alledaags gebeuren kunnen zijn. De muziek zorgt echter voor de dreiging die geleidelijk aan wordt opgebouwd. Hier een fragment uit Psycho, een van de bekendste films van Hitchcock.

Platoon, met muziek van Samuel Barber

De film Koyaanisqatsi, met muziek van Philip Glass. er wordt geen woord gesproken, alleen de tekst 'Koyaanisqatsi' wordt gesproken. De film geeft een ontluisterend beeld van hoe de mens omgaat met de natuur en met zichzelf. Indrukwekkend, en dan zeker met deze muziek erbij. Dit is slechts een fragment van de live uitvoering met het Noord Nederlands Orkest en koor. Koyaanisqasti is een woord uit de taal van de Hopi indianen en staat voor 'leven uit balans'. Zie voor meer over Glass de pagina 'Top 20e Eeuw'

Shostakovitsj schreef aan het begin van zijn carrière veel filmmuziek. Dit is een totaal andere componist die we beluisteren in bv zijn Achtste Strijkkwartet (zie pagina 'Grote Russen 2')

John Williams (1932 - )

John Williams, geboren in New York, is één van de bekendste naoorlogse filmcomponisten en wordt gezien als de beste filmcomponist die de filmindustrie ooit heeft gekend. Tevens wordt hij verantwoordelijk geacht voor de heropleving van de klassieke filmscore. Hij was tevens dirigent van de Boston Pops Orchestra. Bekende films waar Williams muziek voor heeft geschreven zijn Star Wars, Superman, Indiana Jones, Jaws, Jurassic Park, E.T., Schindlers List en de Harry Potter films (1-3). Met zijn specifieke stijl weet hij de sfeer pakkend te treffen.

Schindler's List

Hedwig's Thema uit Harry Potter. Je ziet de uil bij wijze van spreken vliegen boven het orkest. Het gebruik van de celesta (lijkt op een piano maar er klinken klokjes als je de toetsen aanslaat) is prachtig en sfeervol

Abel Korzeniowski en Shigeru Umebayashi

Met de muziek bij A single man werd de Pool Abel Korzeniowski in een klap wereldberoemd. Hij schreef het samen met de Japanner Shigeru Umebayashi

Popster Madonna was onder de indruk van A Single Man en benaderde de Pool Korzeniowski vervolgens voor haar nieuwe film W.E. De muziek voor de film over de roemruchte affaire van de Engelse koning Edward VIII en de Amerikaanse Wallis Simpson kent net zulke weelderige, gevoelige vioolklanken als de film van Tom Ford. Korzeniowski over zijn score voor W.E.: ‘Ik ben heel erg blij met deze film, er zit zelfs nog meer muziek in dan bij A Single Man. En het is opnieuw een stijlvolle film. Kijk, stijl vormt een element van het verhaal. Ik houd ervan als een verhaal niet alleen door dialogen, maar ook door de manier waarop mensen zich kleden wordt verteld. Het is een deel van onze cultuur en een kwestie van hoe we iets beoordelen op grond van visuele waarnemingen. Voor mij is dit dan ook een aantrekkelijke manier om personen en hun specifieke karaktereigenschappen te beschrijven.’ Kende A Single Man momenten van intense droefheid, de muziek die Korzeniowski schreef voor W.E. is iets lichter van aard. ‘Die is niet zo triest. Er zijn evenwel enkele overeenkomsten qua stijl zoals enkele minimalistische elementen en de viool die regelmatig soleert. Op bepaalde momenten is de score echter rijker en qua orkestratie iets complexer.’

Shigeru Umebayashi, thema van The Empress

Hans Zimmer (1957 - )

Zimmer (geboren in Duitsland) kwam in contact met film door een jarenlange samenwerking met de componist Stanley Meyers. In 1988 begon hij zijn solocarrière in de filmindustrie met de film Rain Men en hij werd direct beloond met een Oscar nominatie. In de jaren 90 van de twintigste eeuw schreef Zimmer de muziek voor enkele succesvolle films zoals de The Rock, Gladiator en The Lion King, waarvoor hij zelfs een Oscar kreeg. Ondertussen heeft hij al meer dan 100 scores geschreven. In 2010 kreeg hij daarom een ster op de beroemde Hoolywood Walk of Fame.

Zijn composities zijn zeer aansprekend en de klassieke invloeden zijn overal hoorbaar.

Hans Zimmer met Pirates of the Carribbean, muziek die de spanning van de film al oproept door zijn stevige accoorden, scherpe ritmes, met accenten en korte motiefjes

Lord of the Rings. Je hoort de invloed van diverse klassieke componisten, zoals Mahler, Bruckner, maar ook de Russen als Sjostakovitsj. Geweldige muziek!

Even een uitstapje naar de muziek van Carter Burwell. Net zo opzwepend als bij The Lord of the Rings

Via dit filmpje kom je bij meerdere films met muziek van Hans Zimmer wanneer je klikt op het rode blokje dat links in beeld verschijnt wanneer je het filmpje start

Muziek bij de James Bond films van John Barry and David Arnold

Als je zelf verder wilt zoeken kijk dan ook eens bij cd's. Er zijn cd's in de handel waar muziek op staat met een vermelding naar films waarin de muziek voor komt. Klik o.a. hier